donderdag 8 oktober 2009

Overbezorgdheid - pardon, controlezucht - in de ouder-kind relatie



Ouders krijgen bij het zien van bepaald tienergedrag soms het gevoel dat ze hun kinderen niet kunnen vertrouwen. In sommige gevallen is dit 'wantrouwen' gegrond - in veel gevallen echter blijkt het wantrouwen een afspiegeling te zijn van een gebrek aan zelfvertrouwen bij de ouders. Ouder zijn brengt een heuse verantwoordelijkheid met zich mee. De meeste ouders maken zich zorgen over hun kinderen. Het welzijn van de kinderen staat steevast voorop. Ouders zijn ongerust over hun toekomst. Bang dat hun kinderen hun studies verwaarlozen. Geen goede job zullen vinden. Met de verkeerde partner een relatie starten. Zich pijn zullen doen tijdens het spelen of sporten. Ziek zullen vallen omdat ze hun jas niet goed dicht doen. Onverstandig omgaan met zakgeld. Noem maar op. Dat is niet meer dan normaal. Maar op de duur kan alles een aanleiding zijn tot ongerustheid. In zo'n geval spreken we van "overbezorgdheid".

Overbezorgdheid dekt mijns inziens de lading niet. Het gaat niet langer over het willen zorgen voor het kind, het welzijn van het kind staat niet meer centraal. De focus van de aandacht ligt in geval van 'overbezorgdheid' niet meer bij het kind, maar bij de ouder. De angst van de ouder staat centraal. Het gaat over het leven van het kind willen controleren, in handen houden. Het gaat over een angst die leeft bij de ouders, niet bij het kind. Het gaat vaak over gebrek aan zelfvertrouwen bij de ouders.

Beeld je in dat je er als ouder van overtuigd bent dat je je kind een goede opvoeding meegegeven hebt. Dat je je kind de juiste waarden geleerd hebt. Dat je trots bent op jezelf als ouder. Dat je je kind geleerd hebt om zijn of haar plan te trekken en niet altijd terug te vallen op mama en papa die de probleempjes wel zullen oplossen. Vanuit dit standpunt wordt het heel wat gemakkelijker om je kind los te laten en in vertrouwen de wijde wereld te laten ontdekken. Je gaat er van uit dat je kind zelf wel in staat zal zijn om de obstakels op zijn of haar weg te overwinnen. Dit zijn noodzakelijke levenslessen om je kind op een gezonde manier volwassen te laten worden. Je kan je kind namelijk niet levenslang behoeden voor pijn of verdriet. Je doet er niet alleen jezelf als ouder een groot plezier mee, maar ook je kind. Niets is stimulerender voor het zelfvertrouwen van een kind dan te weten dat het het vertrouwen van de ouders geniet.


Ouders die moeite hebben met vertrouwen schenken, zien zich vaak geconfronteerd met controlezucht, dat de onzekerheid oppikt, en als beschermingsmechanisme in werking treedt. Aan de basis van iedere neiging tot controlezucht, ligt angst. Dat kan angst voor het onbekende zijn. Angst om los te laten. Angst om zijn of haar gezicht te verliezen. Angst om alleen achter te blijven. Angst voor 'wat gaan de mensen hierover zeggen'. Faalangst. Dat is iets totaal anders dan gezonde bezorgdheid.

Het is een feit dat je mensen niet kan controleren. Het maakt niets uit welke inspanningen je als ouder levert om je kind te 'controleren': je zal niet slagen, je kind zal toch, willens nillens, zijn of haar eigen ding doen - met of zonder de goedkeuring van de ouders. Hierdoor wordt de angst bij de ouders nog groter, de frustratie groeit, de drang naar controle wordt nog groter. Een vicieuze cirkel, die op termijn leidt tot manke communicatie - of in sommige gevallen geen communicatie tout court meer. Dat zijn dan de ouders die zeggen 'Mijn kind is compleet onhandelbaar'. Is dat wel zo? Zijn die kinderen compleet onhandelbaar? Regelmatig hoor je ook 'Waar heb ik dat toch verdiend zo'n stout kind'. De slachtofferrol in volle jammerlijke glorie - arme ik, arme ik. Ook hier is van gezonde bezorgdheid geen spoor meer te bespeuren.

De oplossing is heel eenvoudig en heet VERTROUWEN.

In de eerste plaats vertrouwen in jezelf. In de tweede plaats, hieruit volgend, vertrouwen in anderen.
De basis om anderen te kunnen vertrouwen, ligt in zelfvertrouwen. Wie geen vertrouwen heeft in zichzelf, zal moeite hebben om andere mensen te vertrouwen. After all: als jij jezelf niet vertrouwt, waarom zouden anderen jou vertrouwen? Als jij niet in jezelf gelooft, hoe kan je anderen dan het gevoel geven dat ze in jou mogen geloven?

Vergeet niet: controle is een gegeven van het rationele, van het logische, van het denken.
Vertrouwen is een gegeven van het hart, van het emotionele, het is een gevoel, een state-of-mind.

Vertrouwen is de sleutel om de controlezucht te laten varen.


Regelmatig duikt de vraag op "doe jij ook gedragstherapie, kan mijn moeilijk kind bij jou coaching krijgen?"
Het antwoord is ja, maar altijd samen met de ouders.
Het is de communicatie met de ouders die in de eerste plaats hersteld dient te worden. Het is niet de taak van het kind alleen om de communicatie met de ouders te herstellen. Het is een proces dat inzet van zowel ouders als kind vraagt. Paardencoaching laat toe dat ouders hun echte kind leren zien, en omgekeerd, dat kinderen hun echte ouders leren kennen. Paardencoaching laat toe dat er een wederzijds vertrouwen groeit. Uit dit vertrouwen ontstaat een gezonde en respectvolle communicatie naar elkaar toe.


Wellicht zullen veel 'overbezorgde' ouders bovenstaande niet graag lezen. "Waaaaaaaat? Ik heb helemaal geen probleem ! Ik ben de perfecte ouder ! Ik wil immers het beste voor mijn kind? Ik ben toch continu bezorgd over mijn kind? Dat is toch het beste bewijs dat ik een goede ouder ben? Mijn kind is een probleem ! Mijn kind is onhandelbaar. Ik niet !" Als u dergelijke gedachten in u voelt opkomen, zeg dan eens luidop: Ja, mijn kind is onhandelbaar. Maar hoe komt het dat mijn kind onhandelbaar is?

Juist.

Een kind wordt niet vanzelf onhandelbaar. Daar steekt iets achter. Dat heeft een reden. Het volstaat niet om het gedrag van je kind te willen veranderen of aan te passen naar je eigen wensen. De bedoeling is om ouders en kinderen samen te laten achterhalen wat de onderliggende oorzaak van het ongewenste gedrag is. Als je de oorzaak kan achterhalen en oplossen, volgt vanzelf een ander gedrag.

Ouders die bereid zijn om ook in eigen boezem te kijken en zich samen met hun kind actief willen inzetten om terug een harmonieus gezin te vormen, zijn welkom bij Equiboost.


Meer info leest u op : http://www.equiboost.com/en/teenagers-36/ en http://www.equiboost.com/en/kids-37/

2 opmerkingen:

  1. Zoals ik reeds zelf al enkele jaren mag ondervinden, ligt de schuld van onhandelbare jongeren blijkbaar steeds bij de ouders. Onze jongste zoon van 18,5 jaar doet reeds 3 drie jaar zijn "eigen" goesting. Thuiskomen als hij het wil, bedriegen, liegen, enz. Reeds 3 jaar zoeken wij hulp, overal staan wij met onze rug tegen de muur. Naar school gaat hij niet meer (is op 2 scholen moeten opstappen). Als hij ergens werkt, is het na 2 weken al gedaan. Wijzelf hebben al alles geprobeerd : vriendelijk zijn, kwaad zijn, NIETS HELPT.
    Het enige wat wij nu nog willen, is dat hij werkt en ZO VLUG MOGELIJK HET HUIS UIT GAAT om op eigen benen te staan, zodat wij als ouders ook eindelijk onze rust terugkrijgen.
    Het is jammer dat steeds de ouders bekeken worden voor hun onhandelbare kinderen.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Beste Anoniem,


    de schuld ligt zeker en vast niet ALTIJD bij de ouders, doch meestal wel. De kern ligt niet bij de vraag: wat doet uw zoon verkeerd. Het antwoord ligt bij de vraag: WAAROM doet uw zoon wat hij doet? Want gelukkig voelt hij zich daar helemaal niet bij. Uw verhaal is een klassiek voorbeeld van de driehoek van Karper - u zit met uw gezin vast in de rol van redder - slachtoffer - aanvaller. En uit die spiraal kan u stappen zodra u er zich bewust van wordt. U spreekt over "het enige wat wij nu nog willen" - wat wil uw zoon eigenlijk ? Een open en eerlijk gesprek kan soms wonderen doen ... Niets helpt ? Equiboost nog niet geprobeerd :-) Ik wens uw gezin voor Kerstmis dat u mag het verleden loslaten en met een schone lei beginnen, zoniet dreigt uw situatie te escaleren. Uw zoon is nu nog jong, heeft nog zijn hele toekomst voor zich, alles is mogelijk, en zeker nu.

    BeantwoordenVerwijderen